Sau nhiều năm trăn trở, bức tâm thư với quyết tâm cứu lấy Võ cổ truyền dân tộc Việt Nam của ông Phạm Đình Phong đã thấu đến lãnh đạo Bộ Văn hóa – Thể thao & Du lịch và Tổng cục Thể dục Thể thao. Chẳng lẽ chỉ dừng lại ở bức tâm thư? Chẳng lẽ sản nghiệp quý báu này của cha ông bị “hạ gục” bởi chính ý thức con người?

Vietnam Potentials Magazine đã trao đổi với ông Phạm Đình Phong, Phó Chủ tịch, Trưởng Ban Nghiên cứu khoa học Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Unesco Bảo tồn – Phát triển Văn hóa – Thể thao Dân tộc Việt xoay quanh vấn đề này.

P.V: Có thể nói Võ cổ truyền dân tộc như là “Quốc bảo” của Việt Nam. Vậy Lãnh đạo Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam đã đưa ra những phương án tích cực nào cho việc bảo tồn "bảo bối" đang dần mai một?

Ông Phạm Đình Phong: Với lịch sử vĩ đại, truyền thống thượng võ oai hùng và nền võ học uyên bác, bao gồm cả một hệ thống võ học đồ sộ, liên hoàn, khép kín từ Võ Lý, Võ Lễ, Võ Đạo, Võ Kinh, Võ Cử, Võ Miếu đến Võ Thuật, Võ Y, Võ Nhạc…  mà Tổ tiên ta đã kỳ công khai dựng, hun đúc qua hơn 4.000 năm dựng nước, giữ nước, chiến đấu và chiến thắng ngoại xâm, mà mãi cho đến nay không phải Quốc gia nào cũng có được.

Lẽ ra, sau năm 1975 nước ta đã phải coi trọng vấn đề bảo tồn những giá trị lịch sử ngàn đời của Võ cổ truyền dân tộc rồi, đằng này chúng ta lại để “gia sản” mất gần 40 năm lưu lạc, tiêu hủy rất lớn. Tuy nhiên, theo tôi thà phục dựng muộn còn hơn thả nổi. Vậy nên, hơn một năm trước, tôi đã nhiều lần khẩn thiết đề nghị Lãnh đạo Liên đoàn VTCT Việt Nam cho phép Ban Nghiên cứu khoa học chúng tôi tổ chức Hội thảo, để báo cáo dự thảo Đề án, nhưng không được chấp thuận. Đó là một sự nuối tiếc, cũng đồng thời là nỗi trăn trở không dứt của tôi suốt thời gian qua. Nhiều anh em khi biết tôi tâm huyết với dự án bảo tồn này đã cho rằng tôi thiếu thực tế và đang hoài công dã tràng, nhưng nếu họ hiểu thấu đáo toàn bộ “sản nghiệp” quý báu ấy hiện thời đang có nguy cơ hòa tan, mất gốc theo một số dòng võ khác cũng đang phát triển như vũ bão và có chiều hướng lấn ép Võ cổ truyền dân tộc Việt Nam, thì có thể lương tri không thể quay lưng như bây giờ.   

P.V: Được biết, Lãnh đạo Nhà nước đã giao nhiệm vụ cho ông tổ chức thực hiện hai đề án “Tổ chức nghiên cứu, sưu tầm, đúc kết để bảo tồn Võ cổ truyền dân tộc” và “Phát triển - nâng tầm Võ cổ truyền Việt Nam trở thành Võ quốc tế”. Đến nay, hai đề án này được triển khai cụ thể ra sao, thưa ông?

Ông Phạm Đình Phong: Tôi may mắn là người đã nhiều năm gắn bó tâm huyết với võ cổ truyền dân tộc và đã trực tiếp đi điền dã tới nhiều địa phương có truyền thống võ học lâu đời trong cả nước để nghiên cứu, sưu tầm các nguồn tư liệu, hiện vật, sách sử có liên quan; Cũng đồng thời có cơ hội gặp gỡ, trao đổi, quay phim, chụp ảnh lại các dòng tộc, môn phái, võ sư kỳ cựu nhằm thu thập các nguồn thông tin và các bí quyết về võ công của họ. Qua các đợt đi thực tế như vậy, chúng tôi đã chứng kiến nhiều sự thật đau lòng. Đó là những năm gần đây, phần lớn các lão võ sư, các nhà hoạt động võ tiền bối, từng là niềm tự hào của võ cổ truyền dân tộc, sau khi qua đời do dòng họ không ai thừa tự, các con cháu, học trò vì mưu sinh phải bỏ làng đi làm ăn tứ tản (những người này phần đông không có điều kiện bảo tồn các “bảo bối” và không có thời gian truyền dạy, nên đành bỏ võ), khiến cho nhiều dòng tộc giỏi võ, môn phái võ kỳ cựu tự kết thúc võ nghiệp, dẫn đến một số làng võ nổi danh trước đây, nay không còn người truyền dạy, kế tục.

Hơn nữa, khi các lão võ sư qua đời, theo tập tục, phần lớn những vật dụng riêng của người chết, nhất là sách, tư liệu quá cũ, viết bằng chữ Hán – Nôm, người thân không đọc được đều đem đốt theo người chết, từ đó nguồn “tư liệu sống” lẫn các tư liệu, sách sử, hiện vật cũng mất theo. Mặt khác, do người xưa thường có quan niệm “sống để bụng, chết mang theo” và sợ “phản sư”, nên không truyền hết cho đệ tử.

Trước thực trạng này, vừa qua chúng tôi đã viết bức tâm thư gửi lên Lãnh đạo Bộ Văn hóa – Thể thao & Du lịch, Lãnh đạo Tổng cục Thể dục thể thao, trình bày sự việc và đề nghị các Cấp Lãnh đạo quan tâm, sớm cho triển khai thực hiện hai đề án trên để “cứu lấy” nền Võ cổ truyền dân tộc đang dần bị thất truyền. Nhờ có sự “lên tiếng” kịp thời mà ngày 26/10 vừa rồi, Lãnh đạo Tổng cục TDTT đã triệu tập một cuộc họp khẩn trương để tôi có cơ hội trình bày cụ thể hai đề án này. Tại cuộc họp, Lãnh đạo Tổng cục đã ghi nhận và đánh giá cao hoài bão, tâm huyết của tôi cùng các cộng sự đã âm thầm cống hiến sức lực, kinh phí cá nhân để làm “việc lớn” này và cho biết sắp tới đây sẽ tổ chức Hội thảo khoa học để các Cấp, Ban, Ngành, các Võ sư và Liên đoàn Võ thuật cổ truyền Việt Nam ngồi lại phân tích những ý kiến, những đề xuất, những tư duy mang tầm chiến lược đối với sự tồn vong của Võ học nước nhà trước khi chính thức giao cho các Vụ, Viện chức năng chủ trì triển khai thực hiện.

P.V: Ông muốn gửi gắm điều gì qua hai đề án quan trọng này?

Ông Phạm Đình Phong: Gắn bó thủy chung hơn 40 năm với Võ cổ truyền dân tộc và phụ trách Nghiên cứu khoa học của Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam, tôi vui mừng sung sướng đến tột cùng khi lần đầu tiên được Lãnh đạo các Bộ quan tâm, xem xét và tạo mọi điều kiện cần thiết để chúng tôi được trình bày những tham luận của mình tại Hội thảo sắp tới. Theo tôi, đây là một sự thể hiện trách nhiệm rất lớn của các Ban, Ngành sau một thời gian khá dài Võ cổ truyền dân tộc bị lãng quên.

Mục tiêu của Đề án là vừa bảo tồn truyền thống thượng võ, lịch sử oai hùng, tinh hoa võ học, tuyệt kỹ và những bí quyết võ công thượng thặng của dân tộc để từ đó nghiên cứu, đúc kết, nâng tầm VCT dân tộc theo hướng “Dân tộc – Tiên tiến – Khoa học – Đại chúng” vừa gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, vừa phù hợp với xu thế phát triển của thế giới, nhằm từng bước đưa VCT Việt Nam hội nhập sâu rộng và sớm hiện diện ở các Đại hội Thể thao – Võ thuật quốc tế, như một số  nước châu Á đã thực hiện thắng lợi.

Qua đó tăng cường giáo dục truyền thống, vinh danh các bậc tiền nhân, bồi đắp nhân cách, khơi dậy lòng tự hào, tinh thần thượng võ, gìn giữ bền vững bản sắc văn hóa của dân tộc. Tiến tới lập hồ sơ đệ trình lên cấp trên xét công nhận “Di sản văn hóa phi vật thể” và “Di sản văn hóa vật thể” cấp Quốc gia cho những làng võ, môn phái võ tiêu biểu, di tích lịch sử, hiện vật, hình tượng, sách sử liên quan đến võ học, bia Tiến sĩ võ, các bài Thiệu võ cổ viết bằng chữ Hán – Nôm, các dòng tộc có nhiều thế hệ là anh hùng dân tộc đại võ công, đỗ đạt các học vị, học hàm về võ học, có công lớn với đất nước… Trùng tu lại Tòa Võ Miếu ở Huế, Nghệ An…; Phục dựng lại Tòa Võ Miếu ở khu quần thể kiến trúc cổ của Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) gắn với việc thờ tự để bảo tồn, trưng bày các hình ảnh, tư liệu, hiện vật về võ học dân tộc, tổ chức một số lễ hội về võ, tạo điều kiện cho người dân trong nước và du khách nước ngoài có nơi tham quan, lễ Tổ, ngưỡng mộ, để xứng đáng với Thủ Đô ngàn năm văn vật, có đầy đủ các công trình Văn Miếu, Võ Miếu oai linh. Đồng thời chuẩn bị các điều kiện để trình lên Chính Phủ và các Bộ, Ngành hữu quan đề nghị tổ chức UNESCO công nhận VCT dân tộc hoặc dòng võ Bình Định – Tây Sơn là “Di sản văn hóa phi vật thể” của nhân loại, như dòng võ Thiếu Lâm Tự của Trung Quốc và các “Di sản”: Không gian Cồng chiêng Tây Nguyên, Nhã nhạc Cung đình Huế…

P.V: Ở nước ta, hiện nay có tổng cộng bao nhiêu loại hình võ, bao nhiêu môn phái võ và bao nhiêu người còn hành nghề võ để lưu truyền cho đời sau, thưa ông?

Ông Phạm Đình Phong: Theo dòng lịch sử và duy chí khảo cổ học để lại thì Võ cổ truyền dân tộc ở nước ta đã hình thành từ thời Nhà nước Văn Lang và đã góp phần cùng đất nước đánh tan các đội quân xâm lược hùng mạnh nhất qua các thời đại, lưu truyền cho đến ngày nay. Với bề dày lịch sử và chiến công oai hùng ấy, không chỉ có các cấp Lãnh đạo Bộ quan tâm mà tất cả chúng ta đều phải có trách nhiệm bảo tồn toàn bộ “gia sản” của Tổ tiên mình.

Riêng loại hình võ thuật ở trong nước thì hiện nay chúng tôi chưa có con số thống kê cụ thể, còn môn phái/ võ phái/ võ đường cả nước thì khoảng trên 150 và hơn 1 triệu người tham gia tập luyện các loại hình võ cổ truyền dân tộc. Ở nước ngoài, có trên 50 quốc gia và vùng lãnh thổ có tổ chức và phát triển võ cổ truyền Việt Nam phổ biến rộng rãi trong cộng đồng người Việt. Đây cũng là một tín hiệu phấn khởi để ngành Võ có cơ hội “sống lại” thời hoàng kim của mình.

MINH ĐAN thực hiện

Khẳng định “Thực trạng kinh doanh bất động sản tại Việt Nam không hoàn toàn đóng băng” trái với nhận định của nhiều chuyên gia kinh tế trong nước, ông Feliz Đào – Chủ sàn Bất động sản Excellent Group (Hoa Kỳ) đã có cuộc trao đổi với Vietnam Potentials Magazine xoay quanh vấn đề này.

P.V: Là một Chủ sàn giao dịch BĐS ở Tiểu bang California (Mỹ), ông có nhận định gì về tình hình bất động sản tại Việt Nam hiện nay?

Ông Feliz Đào: Theo nhận định của đại đa số thì tình hình BĐS tại VN hiện nay đang bị “đóng băng”, vì hầu hết những dự án lớn cũng như nhỏ đều rất khó bán, ngay cả khi các chủ đầu tư đã hạ giá và đang tung ra nhiều chiêu “khuyến mãi”. Khi quan sát kỹ càng hơn, mọi người có thể thấy rằng hầu hết những người mua này không phải là mua để ở mà là “đầu tư” và “đầu cơ”. Vì thế khi nền kinh tế đang ở giai đoạn khó khăn, dòng tiền đổ vào BĐS cạn kiệt, chính sách ngân hàng cho vay BĐS bị nhà nước siết lại tạo ra tình trạng đóng băng như hiện nay. Nhưng ở một góc cạnh khác thì thị trường BĐS đang sôi động, đó là thị trường của những căn hộ hiện hữu và mảnh đất nền cho những người có nhu cầu mua để ở mà đối tượng là “người nghèo trong giới giàu”.

P.V: Theo ông, sàn giao dịch bất động sản tại Việt Nam còn thiếu tính hấp dẫn nào?

Ông Feliz Đào: Hầu hết sàn giao dịch BĐS tại VN được lập ra từ những chủ đầu tư của các dự án, với mục đích chính là bán sản phẩm mà cụ thể là những căn hộ sẽ hình thành trong tương lai cũng như đã hoàn thiện, kế đến là bán những sản phẩm tương tự của những chủ đầu tư khác. Khi khách hàng đến giao dịch tại những sàn này, họ chỉ được giới thiệu những sản phẩm mà chủ sàn có, vì vậy khách hàng thường phải cất công tìm những căn hộ nào họ muốn, sau đó thì liên hệ với sàn giao dịch BĐS đang rao bán những căn này.

Do thiếu thông tin, cũng như những thông tin không được chia sẻ giữa các sàn giao dịch BĐS nên khách hàng ngại liên hệ với sàn vì nếu sàn này không có những tài sản họ muốn, họ sẽ phải nhờ những người môi giới của sàn này chào hàng những tài sản khác đôi khi rất phiền toái và mất “tiền cò” một cách khiên cưỡng.

Trong khi đó, chỉ có một số rất nhỏ sàn giao dịch đúng nghĩa và có giấy phép hành nghề nhắm vào những căn hộ hiện hữu và những đất nền nhỏ, còn lại thì các sàn chỉ bán những sản phẩm của họ (theo dự án) chứ không giới thiệu với khách hàng nếu tài sản cần bán đó không thuộc về sàn của họ. Trái ngược với bên Mỹ, thông tin về những tài sản cần bán được chia sẻ rộng rãi giữa các Local Board of Association of Realtors và những văn phòng BĐS ở VN cũng có thể lấy những thông tin này để cung cấp, rao bán, đồng thời có thể chia sẻ qua lại những thông tin họ có để truyền bá rộng rãi và bán được mau ở cả hai quốc gia (nếu có).

P.V: So với Việt Nam, sàn giao dịch bất động sản ở Mỹ có những ưu điểm nào thực sự có lợi cho người mua nhà?

Ông Feliz Đào: Khi nói đến cái lợi thực sự cho người mua nhà ở California – Mỹ thì hầu hết những sàn BĐS cạnh tranh lẫn nhau để giành và giữ khách như ở VN hoặc những thị trường BĐS nơi khác, nhưng luật pháp của Mỹ nói chung và California nói riêng rất rõ ràng và luôn bênh vực cho người tiêu dùng (người mua). Với những thông tin rõ ràng và minh bạch cộng với luật pháp về BĐS của Mỹ, người mua nhà có thể yên tâm tuyệt đối. Ví dụ nếu bạn mua một căn nhà mà người bán không phải là chủ thật sự (chuyện này xảy ra nhiều ở VN, nhưng hầu như không thể xảy ra tại California – Mỹ), khi phát hiện, bạn sẽ được bồi thường nguyên giá mà bạn đã mua bởi Title Insurance.

Cũng giống như ở VN, ở California – Mỹ cũng có những giao dịch BĐS không qua sàn giao dịch BĐS (FSBO – For Sale by Owner), nhưng đây chỉ là con số nhỏ giành cho những cá nhân thông thạo về giao dịch BĐS. Hầu hết những giao dịch BĐS tại California – Mỹ đều qua sàn BĐS, và những hồ sơ giao dịch đều sử dụng những đơn từ thống nhất (Zipforms của California Association of Realtors). Với những đơn từ thống nhất này, các chuyên viên môi giới dễ dàng nhận ra những điều khoản có lợi hay bất lợi cho khách hàng của mình. Mặt khác, sau khi thuận mua vừa bán, mọi giao dịch đều đưa qua một cơ quan trung gian (Escrow Company) để làm rõ những giấy tờ liên quan đến tài sản đó từ xác nhận chủ nhân là người bán đến những ràng buộc của tài sản này (nếu có); phần người mua thì phải chuyển tiền đầy đủ vào tài khoản của cơ quan trung gian này trong khoảng thời gian hai bên đã thỏa thuận.

Với lý do chính đáng, kể từ ngày người mua đưa tiền cọc vào tài khoản của cơ quan trung gian, người bán có 7 ngày để thay đổi ý kiến (không bán nữa); người mua có 17 ngày để thoái lui (không mua nữa). Nhìn vào đây, chúng ta thấy rằng mặc dù không phải là hoàn hảo, nhưng những mối giao dịch BĐS đều dựa trên nền tảng “thuận mua, vừa bán”, không chụp giựt hay bị áp lực bởi “bút sa thì gà chết”. Vì vậy quyền lợi của người mua luôn được bảo vệ. 

P.V:  Với tình hình khó khăn của nước Mỹ hiện nay, đa số bà con kiều bào có chiều hướng quay về quê hương lập nghiệp. Theo ông, việc đầu tư địa ốc tại Việt Nam trong thời điểm này là nên hay không nên?

Ông Feliz Đào: 30 năm trước, dân số VN chỉ có hơn  40 triệu, bây giờ đã hơn 80 triệu. Dân số thì ngày càng nhiều mà đất VN có nở ra thêm đâu? Dân Á Châu nói chung, dân VN nói riêng ai cũng mong muốn có một miếng đất, một cái nhà che nắng che mưa, nhu cầu về BĐS mỗi ngày mỗi lớn (theo dân số), còn cung thì mỗi ngày mỗi ít đi (vì dân số tăng trưởng). Vì vậy đầu tư vào BĐS là điều phải làm nhất tại VN.

Người ta có xu hướng theo làn sóng, thấy thiên hạ ồ ạt mua gì thì chạy theo mua cái ấy, như trường hợp mua bán vàng ở thời điểm này, thấy thiên hạ bán ra nhiều quá, vì sợ nên cũng bán theo. Như vậy là mình mua cao (vì lúc ấy thiên hạ mua vào ào ạt), khi thiên hạ bán ra ào ạt thì giá rớt xuống, mình cũng bán. Như vậy không bị lỗ đã là may mắn chứ làm sao lời?

“Mua thấp, bán cao” là câu người ta thường nói, vậy lúc nào là thấp? Lúc thấp là lúc không hoặc ít người mua. Lúc này mua thì có liều quá không? Đầu tư địa ốc cần phải bỏ thời gian để tìm hiểu, phân khúc và khoanh vùng. Tùy theo điều kiện kinh tế của mỗi người mà có cái tầm nhìn về đầu tư khác nhau và thời điểm để đầu tư khác nhau. Ví dụ như: Đại gia thì đầu tư vào vàng trắng (rừng cao su) lúc này vẫn nhộn nhịp; Ít tiền hơn thì đầu tư vào những đất nền nhỏ từ 2000 m² đến 7000 m² chung quanh khu vực thành phố HCM; Ít tiền hơn nữa thì đầu tư vào những căn hộ cấp 4 mua sửa lại rồi bán cho những người có thu nhập thấp.

Nếu dành thời gian thăm dò, bạn sẽ khám phá ra nhiều thứ BĐS khác có nhiều tiềm năng sinh lợi ngay trong thời điểm khó khăn này. Thực tế, thị trường BĐS ở VN không hoàn toàn đóng băng, mà có những vùng đang sôi động, giá cả tăng hàng tuần. Đây là những cơn sóng ngầm dưới mặt hồ yên tĩnh.

P.V: Xin cảm ơn ông!

MINH ĐAN thực hiện

Nhân cuốn sách của tác giả Sakaya “Văn hóa Chăm: Nghiên cứu và Phê bình” (Tập 1, NXB Phụ Nữ, Hà Nội, 2011) vừa ra mắt đã gây tiếng vang trong giới nghiên cứu và độc giả yêu thích văn hóa Chăm, tạp chí Thế Giới Ảnh đã có cuộc gặp gỡ trao đổi với Thạc sĩ Trương Văn Món (tên thật của Sakaya), hiện là nhà nghiên cứu, giảng viên của Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn thành phố Hồ Chí Minh.

Sakaya tiếng Chăm nghĩa là món ngon. Anh sinh năm 1967 tại Palei Hamu Craok (nay là làng gốm Bàu Trúc, Ninh Thuận). Tuổi thơ, Sakaya đã biết phụ mẹ làm gốm, gánh gốm ra chợ bán. Những đêm trăng tròn, cậu bé thường say sưa nghe bà nội kể nhiều truyện huyền thoại về xứ sở Chăm. Nhờ đó, khi lớn lên hồn văn hóa Chăm đã thấm đẫm sâu trong người anh.

Năm 1987, cậu học trò trường làng tự dùi mài sách vở thi và đỗ vào ngành lịch sử trường Đại học Đà Lạt. Ở giảng đường, số phận đã run rủi cho anh được gặp Giáo sư Phan Đăng Nhật, Phó Giáo sư Nguyễn Khắc Tụng và sau này là Phó Giáo sư Thành Phần định hướng cho tương lai, rằng: Là người con của làng Chăm, em phải nghiên cứu về văn hóa dân tộc Chăm. Mọi suy nghĩ của Sakaya chuyển bước từ đây.

P.V: Là người Chăm nghiên cứu về văn hóa Chăm, điều này không lạ. Nhưng chúng tôi thấy ngạc nhiên vì anh còn rất trẻ mà đã dấn thân vào con đường nghiên cứu Dân tộc học rồi. Động lực nào đã "trói" một chàng trai đang tuổi “rong chơi” trở nên tĩnh lặng đến thế?

Sakaya: Từ năm 1991, sau khi tốt nghiệp ngành lịch sử đại học Đà Lạt trở về làng Chăm, tôi bắt đầu thay đổi nếp sống và cách làm việc. Với vốn kiến thức ít ỏi, tôi phải đối mặt với nhiều vấn đề lớn của nền văn hóa Chăm một thời phát triển rực rỡ song qua sự bào mòn của thời gian, không gian chỉ còn trơ lại những mảnh vụn. Ngày ngày, đối diện với đền tháp, lễ hội Chăm, tôi thấy cái gì cũng thấp thoáng, ẩn hiện có sức hút lạ thường. Lúc đó nảy sinh một khao khát cháy bỏng là làm sao có được nhiều tư liệu để soi rọi vùng mờ, giải mã hết thảy những điều bí ẩn ấy để giúp cho mọi người hiểu rõ nguồn gốc người Chăm ở đâu? họ là ai? bản sắc của họ là gì? Đó là động lực chính yếu để tôi đi vào nghiên cứu văn hóa Chăm.

Những ngày đầu, tôi như lạc vào thế giới xa xăm, phải mất rất nhiều thời gian điền dã, ghi chép các lễ hội, sưu tầm, đọc văn bản Chăm, đọc lại sách chuyên môn để hội tụ kiến thức… Thời gian đó tôi bị tri thức nhấn chìm (người Chăm gọi là akhar taték). Đọc sách Chăm, Việt, xem lễ hội chẳng hiểu gì, càng viết càng rối bời. Đôi lúc chán nản, chùn chân, đã từng có ý định bỏ cuộc nhiều lần. Cuối cùng để vượt qua tăm tối về với bến bờ ánh sáng, tôi phải đổi bằng cả tuổi thanh xuân. Ngày tháng sống trong cô độc, ăn chay, ngồi thiền tại nhà, cắt đứt mọi quan hệ với bạn trẻ và những thú vui đời thường tập trung cao độ cho học tập và nghiên cứu. Đến nay giật mình nhìn lại, cảm thấy thời gian trôi nhanh, mới đó mà đã gần 20 năm (1991-2011). Bạn bè nói vui, tôi nghiên cứu nhiều chẳng được gì, chỉ mang theo tuổi già. Bù lại tôi đã xuất bản được 5 cuốn sách, hơn 100 bài nghiên cứu trên các tạp chí trong và ngoài nước, gặt hái được thành quả giá trị bao gồm một huy chương và hai giải thưởng. Cuộc mưu sinh gian nan giữa thời kinh tế thị trường là thế, nhưng tôi vẫn xác định nghiên cứu là niềm đam mê, là một lẽ sống trong cuộc đời mình.

P.V: Hiện nay, tài liệu về văn hóa Chăm có nhiều dư luận trái chiều. Là một nhà nghiên cứu năng nổ và quyết liệt, anh sẽ phải làm những gì để "trả lại sự thật" cho nguồn cội mình?

Sakaya: Nền văn minh Chăm đã bị vỡ ra thành từng mảnh, “vương vãi” khắp dải đất miền Trung. Để đi tìm những mảnh vỡ ấy, ngay từ khi “nhập cuộc”, tôi đã xác định rõ việc đầu tiên là phải tìm về cội nguồn và bản sắc của dân tộc Chăm. Trên con đường đi tìm ấy, tôi đã bắt gặp nhiều người (chứ không chỉ riêng mình). Mỗi người có con đường và cách tiếp cận riêng. Từ đó giữa họ có những ý kiến đúng/sai, trái chiều là đương nhiên. Nhiệm vụ của tôi, vừa là người Chăm, vừa là nhà nghiên cứu nên tôi phải có trách nhiệm điều chỉnh lại những ai hiểu sai về dân tộc mình. Để làm điều này, tôi đã bỏ ra hơn 10 năm để sưu tầm, đọc và phê bình những công trình (sách, báo) đã viết về văn hóa Chăm xuất bản từ sau 1975 đến nay nhằm "trả lại sự thật" cho người Chăm. Công trình này đã in thành sách: Văn hóa Chăm: Nghiên cứu và Phê bình. Sách xuất bản đã gây được sự chú ý trong giới nghiên cứu và góp một phần làm sáng tỏ những vấn đề về văn hóa Chăm ở Việt Nam hiện nay.

Bức xúc trước một số tài liệu khoa học văn hóa Chăm quá sơ sài, tôi đã tìm và tiếp cận nhiều văn bản Chăm mà người Chăm đang lưu giữ ở trong từng gia đình của họ hiện nay để khai thác và phân tích thông tin. Từ đó, tôi phát hiện ra nhiều điều mới mẻ. Chẳng hạn, dựa vào tư liệu văn bản Chăm, tôi đã làm sáng tỏ “Ai là chủ nhân thánh địa Cát Tiên ở Lâm Đồng?”; “Kiến trúc lăng Minh Mạng có ảnh hưởng hình tượng Homkar Chăm”; Phát hiện và sắp xếp hệ thống lễ hội Chăm, đặc biệt là “lễ hội Katé” được viết mới mẻ so với những bài viết của các tác giả trước đó. Vì thế bài này được trích dẫn hoặc đăng rất nhiều trong các sách báo, luận án, các website trong và ngoài nước gần chục năm nay.

P.V: Giá trị học thuật của những công trình khoa học do anh nghiên cứu đến nay đã tạo được điểm son. Anh đã đóng góp hoặc sẽ có những dự án gì sắp tới cho cộng đồng Chăm cũng như cho khoa học?

Sakaya: Trải qua gần 20 năm làm công tác nghiên cứu, tôi đã viết nhiều sách báo để giới thiệu nền văn hóa Chăm với nhân loại. Đó là một đóng góp lớn. Tôi cũng đã và đang thực hiện nhiều dự án để bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Chăm ở Việt Nam. Năm 2000, tôi đã thực hiện thành công dự án quy hoạch và phát huy Lễ hội Katé ở Ninh Thuận – Điểm đến của thiên niên kỉ mới. Năm 2001-2002, thực hiện dự án xây dựng hai làng nghề (làng gốm Bàu Trúc và làng dệt Mỹ Nghiệp). Năm 2003, xin được dự án của Quỹ Ford tài trợ để tu sửa đền thờ Thánh mẫu PoNagar ở Bình Nghĩa–Ninh Thuận. Năm 2010-2011, xin Quỹ CEEVN- Ford thực hiện dự án truyền dạy tiếng Chăm và nhạc cụ cho người Chăm ở Bình Thuận và sinh viên người Chăm tại thành phố Hồ Chí Minh… Về dự án nghiên cứu khoa học, hiện nay tôi đang có trong tay 7 bản thảo cuốn sách đã hoàn chỉnh nhưng chưa đủ tiền để xuất bản. Trong năm tới tôi sẽ tìm nguồn tài trợ, ưu tiên xuất bản: Tiếp cận một số vấn đề về văn hóa Champa, dày khoảng 800 trang. Cuốn sách này sẽ cung cấp cho độc giả một cách nhìn mới về văn hóa Chăm trên tất cả lĩnh vực như lịch sử, văn chương, tôn giáo, tín ngưỡng và âm nhạc… Dẫu biết văn hóa Chăm là một mảnh đất mà góc cạnh nào cũng đã có người cày xới dù chưa có nhiều mùa bội thu, song tôi vẫn muốn gieo vào lòng đất những giống cây tốt tươi nhất cho đời.

MINH ĐAN thực hiện

Nền kinh tế Việt Nam vẫn còn nằm trong vòng xoáy của cơn khủng hoảng, lạm phát toàn cầu. Tuy nhiên không vì thế mà ngành Du lịch “tuột dốc” như dự đoán ảm đạm của nhiều chuyên gia kinh tế. Để đạt được mục tiêu đón 5,5 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2011, ngành còn nhiều việc phải làm.

Những con số “thần kỳ”

Từ đầu năm đến nay, cả nước đón trên 3,9 triệu lượt khách quốc tế, tăng 18,4% so với cùng kỳ, doanh thu đạt 85.000 tỷ đồng, chiếm khoảng hơn 77% kế hoạch của cả năm là 110.000 tỷ đồng . Trong đó tăng cao nhất là khách Campuchia với 74,2%; Trung Quốc 53,5%; Malaysia 18,7%; Nhật Bản 11,7%; Pháp 8,4% ... Lượng khách du lịch nội địa cũng đạt khoảng 23 triệu lượt.

Theo anh Hoàng Long, người có dày dạn kinh nghiệm với các đoàn khách quốc tế đến từ Úc, Phần Lan, cho biết: Năm nay, số lượng khách quen quay trở lại Việt Nam đông hơn năm trước. Theo đó, nhịp độ mua sắm cũng tăng tốc đáng kể. Đặc biệt là các dịch vụ ăn theo như Ăn uống, spa thư giãn, thời trang,… đều được người ngoại quốc “móc” ví rất đậm.

Tại TP.HCM, nóng theo cơn sốt du lịch là các phố mua sắm sầm uất, mang tên “con đường tơ lụa” kéo dài từ Đồng Khởi đến Đông Du, mỗi ngày đều nườm nượp khách ra vào các đại lý, cửa hàng sang trọng của những nhãn hiệu nổi tiếng thế giới như Gucci, Guess, CK, Victoria,…

Các công ty du lịch tại TP.HCM cho hay hiện có rất nhiều khách hàng đăng ký tham gia mua tour nước ngoài trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới. Đặc biệt là các chuyến đi Singapore, Thailand, Campuchia, Bắc Kinh, Ấn Độ… với giá trung bình từ 800 – 1.500 usd/người. Riêng các tour nội địa đã được rất nhiều khách đặt trước trong đó Đà Lạt, Nha Trang, Huế, Hà Nội,… với giá dao động từ 4.000.000 – 15.000.000 đồng/người là những tuyến điểm được chọn lựa khá đông. Một điều đáng chú ý là hầu hết các gói dịch vụ giá rẻ đã không còn đủ sức thuyết phục người dân, bởi lẽ ai cũng hiểu thời buổi lạm phát thứ gì cũng đắt đỏ nên nếu dịch vụ quá “bèo” thì lại lo sợ chất lượng sẽ cực thấp.

Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, ông Nguyễn Văn Tuấn - Tổng Cục trưởng Tổng cục Du lịch cũng thẳng thắn thừa nhận, thời gian qua ngành vẫn còn để xảy ra các “hạt sạn” làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả của hoạt động du lịch như việc chìm tàu Dìn Ký tại Bình Dương, đắm tàu tại Vịnh Hạ Long gây sút giảm lòng tin của không ít người dân. Mặt khác, tình trạng “chặt chém” khách vào những mùa lễ hội càng tăng thêm mối nghi ngờ về chất lượng quản lý và hoạt động tại nhiều địa phương. Đó là chưa kể tới tình trạng xâm hại cảnh quan, tài nguyên môi trường du lịch… còn khá phổ biến hiện nay mà báo chí đã đề cập suốt thời gian qua.

Từ nay đến cuối năm, ngành Du lịch sẽ nỗ lực triển khai các nhiệm vụ trọng tâm như phối hợp tổ chức các hoạt động: Năm du lịch Phú Yên; Hội chợ Du lịch Quốc tế ITE  tại Tp.HCM; Tập trung triển khai công tác chuẩn bị tổ chức Năm du lịch Duyên hải Bắc Trung bộ - Huế 2012; Tham gia các hội chợ du lịch ngoài nước là JATA tại Nhật Bản, ITB ASIA tại Singapore và WTM tại Anh; cũng như tổ chức phát động thị trường (Roadshow) tại Trung Quốc, Nga, Ucraina, Đan Mạch và Nauy. Bên cạnh đó, ngành sẽ tiếp tục tháo gỡ những khó khăn vướng mắc trong hoạt động kinh doanh du lịch, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp du lịch phát triển mạnh mẽ hơn nữa. Các cơ quan đầu não của ngành sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh lữ hành, lưu trú du lịch có dấu hiệu bất ổn về chất lượng, giá cả để từng bước đẩy mạnh chất lượng sản phẩm du lịch Việt Nam lên tầm quy mô quốc tế.

“Vượt cạn” bằng sự khác biệt

Song song với những cố gắng thu hút khách du lịch quốc tế bằng nhiều “cửa” thì tại các công ty lữ hành đã không ngừng nghĩ ra nhiều “chiêu” mới lạ nhằm tạo sức hấp dẫn và kích cầu thị trường nội địa. Ấn tượng nhất phải kể tới loại hình du lịch cộng đồng Team-building, đang được coi là khuynh hướng phát triển du lịch tại Việt Nam.

Đặc thù của “sản phẩm” mới này chỉ dành tổ chức riêng cho các công ty có số nhân viên từ 100 người trở lên, kết hợp nhiều mục tiêu: hội họp, khen thưởng, hội nghị khách hàng, đào tạo chuyên ngành, lễ tổng kết năm và triển khai kế hoạch của năm mới,… tùy theo mục đích của từng “thượng đế”. Chương trình team-building luôn đòi hỏi sự sáng tạo trong hình thức triển khai và phù hợp với từng ngành nghề, nhu cầu của doanh nghiệp. Team-building thực chất là một khóa học (thông thường được tổ chức ngoài trời) dựa trên các trò chơi khác nhau để cho học viên (những người tham gia) trải nghiệm các tình huống trước sau dựa trên các câu hỏi của giảng viên (facilitator) để rút ra các bài học thực tiễn trong công việc, nhằm điều chỉnh thái độ và hành vi cá nhân trong khi làm việc chung với nhau cùng hướng đến mục tiêu chung của tổ chức. Chính vì vậy, để đáp ứng được điều đó, doanh nghiệp lữ hành thường có sự đầu tư chu đáo cho các ý tưởng, gameshow hấp dẫn mang tính trí tuệ, gắn với những giá trị văn hóa, lịch sử, ngành nghề, quan trọng là tạo nên hệ thống các giá trị, những bài học kinh nghiệm.

Tại Việt Nam, có khá nhiều điểm đến có thể kết hợp chương trình tour team-building như: Long Hải, Phú Quốc, Phan Thiết, Nha Trang, Đà Lạt, Bình Dương, Huế… Khác với du lịch thông thường, tour team-building ngoài việc cho khách ăn, ngủ, nghỉ, tham quan… còn có thêm các trò chơi mang tính hành động. Trước khi thiết kế chương trình, các công ty chuyên tổ chức hoạt náo như Golden Heart, Vietravel, Saigon Team Building, VinTeambuilding, … sẽ phải thăm dò từ phía khách hàng để đưa ra ý tưởng, lên kịch bản chi tiết. Đơn vị tổ chức tour sẽ phải nắm bắt tâm lý của khách để đưa ra những chương trình hợp “gu” cho từng phòng ban trong công ty. Chẳng hạn phòng kỹ thuật thích những trò chơi, hoạt động mang tính sáng tạo; phòng kinh doanh thích tiếp xúc, trao đổi với các đại lý, người bán hàng tại các địa phương để tìm hiểu sản phẩm; phòng PR thích xây dựng văn hóa doanh nghiệp và thương hiệu mạnh; phòng nhân sự thích thử thách tài năng của nhân viên để chọn cho được những người năng động hiểu việc; phòng hành chính thích thể hiện sự tươm tất chu đáo của “bà nội tướng”;…

Loại hình du lịch cộng đồng Team-building đã từng phát triển mạnh mẽ tại các nước châu Âu, châu Mỹ nhưng với Việt Nam, đây còn là hoạt động kinh doanh tương đối mới mẻ và hạn chế người tham dự. Hầu hết các công ty du lịch lữ hành như Vietravel, Fiditour, Saigontourist, Vietmark, Du lịch Việt, Bến Thành,… đều đưa hình thức team-building vào hoạt động kinh doanh nhằm đẩy mạnh doanh thu, đồng thời tạo cảm giác khác biệt cho du khách sau những ngày làm việc mệt mỏi, căng thẳng.

Tạp chí Holiday của Anh xếp hạng và nhận định: “Việt Nam đang xếp thứ ba điểm du lịch hoàn hảo ở Á châu và thứ 12 toàn thế giới. Một điểm hẹn an toàn, giá rẻ và nhiều điều kỳ thú”. Tin rằng, với những lợi thế đang có, Việt Nam sẽ còn vươn lên dẫn đầu Top 5 thế giới. Mong lắm thay!

MINH ĐAN

Anh thản nhiên đi qua đời em

Như tàn thuốc rơi trên vạt áo

Vẫn giọng điệu của gã Chí Phèo tếu táo

“Cô chẳng phải là cần sa”

Đúng rồi – em chẳng phải là cần sa

Đâu đủ sức cho tim anh mê đắm

Em chỉ như cánh hoa tỏa hương trầm lắng

Ven đường ai nhặt, cầm chơi

Anh thản nhiên nói với cuộc đời

Cô ấy đấy, người tôi từng say đấy

Nhưng chỉ là một loài hoa dại

Vô tình vướng vít qua tay

Anh thản nhiên đùa cợt thơ ngây

Như vừa hôm qua nhặt yêu đâu đó

Có lẽ nào anh không mắc cỡ

Gió cũng còn thẹn môi.

MINH ĐAN

Đã triệu triệu lần em muốn đến bên anh

Như nàng Kiều trong đêm khuya vượt rào thưa tìm Trọng

Giữa mùa trăng, em muốn cúc áo này nới lỏng

Ngọn gió lùa vào thơm mát thịt da

Cọc tìm trâu có nghĩa lý gì a (!?)

Bao hủ tục cứ nặng oằn lên tóc

Em yêu anh tựa mầm xanh mời mọc

Phận đàn bà không qua cọng cỏ khô

Cỏ yếu mềm phơi ngọc gió mưa

Bị giẫm đạp ngả nghiêng, dù bao phen tàn lụi

Nhưng sức sống mỗi phút giây bừng trỗi

Mỗi vui buồn ngày tháng cứ hồng hoang

Đã triệu triệu lần em muốn đến bên anh

Sài gòn, ngày 14/9/2011

MINH ĐAN

Ánh mắt anh long lanh, sáng rực khi “khoe” với chúng tôi rằng hiện có đến hơn 4000 mặt hàng nông sản và hơn 600 loại thủy hải sản từ VN mà tập đoàn anh đang cung ứng trên thị trường Luân Đôn đều là “khoái khẩu” của hơn 80% người Châu Âu. Đây là con số “chất lượng” tạo thương hiệu khác biệt mà “ông chủ” từng tốt nghiệp Khoa Điện tử trường Đại học danh tiếng nhất nước Anh chia sẻ.

"Trong kinh doanh, thường bạn phải chọn khách hàng nhưng có lúc khách hàng chọn bạn - đó là dấu hiệu của thành công và bạn phải phát huy nó. Nhiều người "phải lòng" Longdan - Kim Sơn bởi lẽ mỗi lần đến các siêu thị của chúng tôi, họ chỉ nhận thêm chứ không mất đi". Lời nói mang tính trải nghiệm pha lẫn chút tự hào về sự thành công bước đầu của người khai sinh ra việc “gánh” hàng Việt đến đông đảo kiều bào ở Anh, cho thấy khát vọng làm giàu bằng con đường văn hóa ẩm thực của một chàng trai thế hệ 6X, sau chặng đường dài kinh qua nhiều công việc, từ là nhà tư vấn quỹ private equity của những tập đoàn lớn trên thế giới đến việc quản lý ngân hàng, đã khẳng định một hướng đi đúng đắn.

P.V:  Từ cơ duyên nào mà anh quyết định chọn Hàng Việt Nam chất lượng cao làm mặt hàng trọng điểm để tiêu thụ trên đất khách?

Anh Huỳnh Long: Nói về kinh tế, Việt Nam vẫn là một nước nông nghiệp, nông thủy sản là sản phẩm quan trọng nhất. Vấn đề xuất khẩu cũng chính là tạo công việc làm ổn định cho người dân quê mình. Với mong muốn đưa hàng hóa VN ra thế giới và muốn chứng tỏ cho mọi người trên thế giới nói chung, châu Âu nói riêng biết đến ẩm thực VN vô cùng phong phú, đa dạng và chất lượng cao như thế nào. Từ đó thôi thúc tôi mạnh dạn tìm tòi, đầu tư, phát triển hàng VN sang UK và Ireland. Thời gian đầu, công ty gặp nhiều khó khăn chồng chất, chưa đủ khả năng để quảng bá được thương hiệu Việt vì thói quen mua sắm hàng Trung Quốc, hàng Thái Lan đã ăn sâu vào ý thức người dân, khó lòng thay đổi một sớm một chiều. Vả lại, thời điểm đó, hàng thủy sản VN chỉ có vỏn vẹn 7 công ty xuất khẩu sang châu Âu và chất lượng không đạt tiêu chuẩn quốc tế. Để có thể cải tiến tình hình, tôi buộc phải bắt tay thực hiện đồng bộ mọi việc để làm sao giúp đỡ được các doanh nghiệp VN nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cấp hình thức mẫu mã đẹp, ấn tượng. Sau một thời gian nghiên cứu thị trường, tìm hiểu địa bàn kinh doanh, tôi cũng tìm ra cho mình một thị trường tiềm năng “đất rộng, người thưa” bằng bí quyết xâm nhập từ A – Z mọi nhu cầu sinh hoạt của người tiêu dùng.

P.V: Hàng Việt Nam chưa tạo được sản phẩm hoàn chỉnh cho mình, phần lớn doanh nghiệp Việt đóng vai trò là người gia công, sau đó đối tác nước ngoài mua lại và dán nhãn mác của họ vào. Như vậy, thương hiệu Việt không có cơ hội để tiến xa. Với người có tâm huyết như anh thì có cam lòng chịu sự thiệt thòi ấy không?

Anh Huỳnh Long: Như chúng ta đều biết, Việt Nam là nước xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới, nhưng thật tiếc không ai biết đến gạo Việt Nam cả, dù rằng chất lượng thơm ngon không kém gì gạo Thái. Kể cả sầu riêng cũng vậy, nhiều người bên Anh so sánh mùi vị sầu riêng Thái ngon hơn nên VN bị đánh giá thấp. Từ những cảm nhận riêng, chúng tôi tìm hiểu thị trường mới phát hiện ra một điều thực tế là không phải hàng VN sản xuất không đạt mà do cách quảng bá của chúng ta quá yếu kém. Doanh nghiệp VN mới chỉ dừng lại ở vai trò là đơn vị gia công, bán hàng thô, chứ chưa đẩy thương hiệu sản phẩm là “Made in VN”, vô tình tự gây trở ngại cho mình và để nhà đầu tư nước ngoài như Trung Quốc, Đài Loan, Singapore… lợi dụng, chia lẻ thị phần lợi nhuận. Nhưng để tháo gỡ vấn đề này, đòi hỏi phải có sự thay đổi cách thức kinh doanh của doanh nghiệp, đồng thời phải có sự giúp sức của các Bộ, ngành có liên quan trong nước.

P.V: Người Á Đông lập chợ bán buôn rất giỏi. Tuy nhiên, họ vẫn chưa tạo nét đặc trưng riêng. Hàng hóa thì bày trí theo cảm tính. Xét về yếu tố thẩm mỹ thì hầu như cộng đồng người Việt, người Hoa,… ở hải ngoại chưa thật sự chú trọng lắm.

Anh Huỳnh Long: Khi bạn dạo một vòng quanh các chợ tự phát của người Á Đông, sẽ dễ dàng nhận thấy người VN co cụm một chỗ, còn người Thái và người Hoa thì tụ tập một góc. Hàng hóa tạp nham chất cao như núi, rất khó nhận dạng sản phẩm cần tìm, một số ít khách Tây tìm tới mua hàng chủ yếu vì mối quan hệ hoặc thói quen là chính. Còn khi đến với chuỗi hệ thống Longdan Express mà chúng tôi chọn đặt ở những vị trí trung tâm, những cung đường chính của Luân Đôn, thì khách hàng gần như thụ hưởng trọn vẹn mọi văn minh văn hóa siêu thị, từ những gian hàng trưng bày đẹp mắt, từng dòng sản phẩm đa ngôn ngữ đến bảng niêm yết giá cả cụ thể và có cả sách tham khảo ẩm thực hướng dẫn phương cách chế biến món ăn tỉ mỉ các loại. Thành công của chúng tôi trên thị trường Anh hiện nay là sản phẩm có mặt trên 500 siêu thị lớn nhỏ, phục vụ rộng rãi nhiều đối tượng khách hàng từ cộng đồng người Việt, Hoa, Nhật, Thái, Mã Lai, Ấn Độ, Hàn Quốc, Phi Luật Tân… đến các nước châu Âu. Căn cứ sức phân phối mạnh như thế, tôi tự hào mình là tập đoàn người Việt Nam bán hàng Việt Nam lớn nhất ở Anh.

P.V: Là người tiên phong «gánh » hàng Việt phủ rộng nước Anh, anh có thể chia sẻ bí quyết thành công của mình để doanh nghiệp trong nước tham khảo và học hỏi thêm kinh nghiệm làm ăn?

Anh Huỳnh Long: Muốn phát triển ra nước ngoài, doanh nghiệp VN phải có tư duy hướng ngoại. Đặc biệt, đối với dòng sản phẩm đã có tiếng tăm trong nước phải có đối tác lớn tin cậy, vừa tránh sự cạnh tranh về giá cả, vừa tạo cơ hội cho nhà phân phối lẫn nhà sản xuất cùng thắng lợi, tiếng Anh gọi là ‘Win - Win’ vừa bảo tồn thương hiệu cho mình, đồng thời uyển chuyển trong quá trình làm việc để thúc đẩy đôi bên cùng phát triển. Chẳng hạn, tập đoàn Longdan am hiểu thị trường Anh, hiểu người dân thích ăn gì, mua gì thì dễ dàng nhận biết mặt hàng nào đang “hot”. Còn bên sản xuất tại VN, phải cung ứng ra cho Longdan những container hàng hóa đạt chuẩn, để giúp chúng tôi phân phối tốt nguồn hàng, tiêu thụ sản phẩm trong thời gian ngắn và đạt hiệu quả cao nhất. Một điều tôi muốn chia sẻ nữa là trong kinh doanh, luôn cần những cái đầu nhạy bén với thị trường, phải mạnh dạn cho người tiêu dùng thử qua sản phẩm của mình, phải chấp nhận đầu tư chi phí cho thời gian đầu, đồng thời phải tìm bằng được những đối tác có đủ tiềm lực tài chính, có hệ thống phân phối tốt… để cùng chung tay với mình mở rộng thị trường.

P.V: Hiện nay, một số đơn vị cung cấp hàng nông sản thường dùng nhiều hóa chất vượt quá tiêu chuẩn của EU, như vậy Longdan của anh đã phải lựa chọn thế nào để đảm bảo sản phẩm chất lượng?

Anh Huỳnh Long: Longdan hợp tác rất chặt chẽ với từng nhà cung cấp có uy tín ở Bắc – Trung – Nam. Chúng tôi luôn tư vấn và cập nhật cho các nhà sản xuất những qui định mới nhất về an toàn thực phẩm và nội dung bao bì theo tiêu chuẩn EU. Tiêu chí của chúng tôi là mỗi sản phẩm đều có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, dây chuyền sản xuất, đóng gói và bảo quản đạt tiêu chuẩn EU. Mỗi lô hàng xuất đi đều  được kiểm định bởi các cơ quan chức năng. Ngoài ra, chúng tôi có hệ thống kho bãi đạt chuẩn EU về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Điều đó khẳng định mỗi sản phẩm chúng tôi mang đến cho khách hàng là sản phẩm chất lượng, an toàn.

P.V: Longdan có nghĩ đến việc đầu tư nhà máy chế biến tại VN để cung ứng hàng chất lượng sang Anh hay không?

Anh Huỳnh Long: Có chứ! Giai đoạn 2 của Longdan là đầu tư chiến lược mua hẳn một nhà máy tại VN để làm hàng chất lượng cao theo tiêu chuẩn châu Âu, đồng thời phát triển hệ thống phân phối tại Anh mạnh mẽ hơn. Như bạn biết, nước Anh là thị trường lớn và có đến hàng triệu người Hoa, Ấn Độ, Thái Lan… và trên 50.000 người Việt đang sinh sống. Như vậy, sức tiêu thụ là rất lớn. Do đó, chúng tôi sẽ chú trọng nhiều hơn những sản phẩm có tính chất ăn liền như phở, lẩu,… để đáp ứng nhu cầu cho thị trường này.

P.V: Là một đơn vị phân phối nông – thủy sản lớn nhất và thành công nhất tại Anh, hẳn anh có “bùa hộ mệnh” yểm trợ?

Anh Huỳnh Long: Thật ra, chẳng có bùa nào hiệu nghiệm bằng việc đầu tư đúng cách. Tôi có quan niệm “Đã làm là làm thật quy mô, đầu tư nhỏ thường mang đến rủi ro lớn” vì đầu tư nhỏ sẽ không đủ sức cạnh tranh, khó có chỗ đứng trên thị trường, nhất là thị trường UK và Châu Âu. Chẳng hạn như, mỗi dòng sản phẩm, chúng tôi đều phân loại ghi rõ nguồn gốc xuất xứ, cho in trên bao bì 5 thứ tiếng (Việt, Anh, Đức, Hoa và Pháp) với sự đầu tư kỹ lưỡng và ấn tượng. Bạn thử nghĩ xem, chúng tôi đã dám bỏ ra hơn 2000 USD để thiết kế nên một bao bì chất lượng và hàng triệu USD cho việc quảng bá hình ảnh sản phẩm và khuếch trương thương hiệu. Với cách kinh doanh này, chúng tôi đã thành công khi mang lại sự an tâm cho đối tác và người tiêu dùng.

P.V: Phương châm chăm sóc khách hàng của Longdan – Kim Sơn là gì, thưa anh?

Anh Huỳnh Long: Luôn làm mới thị trường, phát triển liên tục những mặt hàng mới với sự đa dạng về mẫu mã, chất lượng và giá thành hợp lý nhất. Chúng tôi có một đội ngũ chuyên nghiệp đa ngôn ngữ chăm sóc khách hàng. Điều quan trọng nhất là đáp ứng được nhu cầu của khách hàng. Nhiều tình huống thiếu hụt hàng, chúng tôi phải vận chuyển gấp bằng máy bay  thay vì bằng đường biển để đáp ứng nhu cầu khách hàng mà không nghĩ đến lợi nhuận vì Longdan hướng đến mục tiêu chinh phục khách hàng lâu dài. Ngoài ra, chúng tôi chú tâm đến việc mở mang kiến thức cho khách hàng bằng việc xuất bản hơn 10.000 cuốn sách về ẩm thực “Longdan - Vietnamese Cuisines”, trưng bày và bán ở hầu hết các siêu thị trên địa bàn. Với đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp, chúng tôi có thể giúp cho khách hàng của mình tìm đúng nguyên liệu chế biến phù hợp với từng món ăn, đồng thời thường xuyên tổ chức nấu ăn tại chỗ cho người tiêu dùng thưởng thức.

P.V: Thành công trên thương trường rồi, anh đã thỏa mãn đam mê, hoài bảo của mình chưa?

Anh Huỳnh Long : Tôi đã “gánh” hàng Việt đến UK và Châu Âu rồi. Nhưng trên thế giới còn nhiều nước tôi chưa “gánh” đến.  Và trong tương lai tôi sẽ làm được điều đó.

P.V: Cảm ơn anh rất nhiều. Chúc ước mơ của anh sớm thành hiện thực một ngày không xa.

MINH ĐAN thực hiện

Những nỗi buồn có chân

Chạy qua thế giới cong cong

Trả lại em mây trắng

Bàn tay giương cao ngọn nắng

Gọi gió thu về

Em “vắt kiệt” lửa hè

Xua cái nóng hôm qua choàng mình tỉnh thức

Nghe yêu thương vồ chực

Đôi tim đi lạc con đường

Thế giới thứ hai tựu hình

Mũi tên nỏ thần tươm máu

Màn đêm rời rạc neo đậu

Trả lại em bình minh

Lá thay áo xanh non

Hoa trở mình đón gió

Mưa thu trao em miền nhớ

Khắc vào đất quê cha.

MINH ĐAN

Anh đặt môi hôn lên mắt gió

Tiếng thở căng mùi da non

Em lên ngai từ mũi tên

Bầu sữa thơm ngày thai nghén

Đêm dạ tiệc không hoa, nến

Chỉ bàn tay nuốt chửng bờ vai

Ly rượu đầy ừng ực men cay

Hương tình ái dậy thì con gái

Mặt trời thức, em làm hoàng hậu

Ngự trị cung vàng, tay ngậm kim cương

Anh là vua trong cuộc sống đời thường

Nâng hạnh phúc của đôi mình cao vợi.

MINH ĐAN

Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) vừa công bố Bảng xếp hạng chỉ số năng lực cạnh tranh PCI năm 2010. Bảng xếp hạng lần thứ 6 này dựa trên kết quả khảo sát của 7.300 doanh nghiệp Việt Nam và 1.155 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đến từ 47 quốc gia, hoạt động trên khắp cả nước.

Năm nay các tiêu chí được đưa ra để đánh giá PCI bao gồm: Chi phí gia nhập thị trường; Tiếp cận đất đai; Tính minh bạch và trách nhiệm; Chi phí thời gian và việc thực hiện các quy định của nhà nước; Chi phí không chính thức; Tính năng động và tiên phong của lãnh đạo tỉnh; Dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp; Đào tạo lao động; Thiết chế pháp lý và Cơ sở hạ tầng . Như vậy, so với năm 2009, tiêu chí không có sự thay đổi lớn, tuy nhiên điều quan trọng hơn cả là những cải thiện ấn tượng của mỗi địa phương cũng như doanh nghiệp đối với chỉ số PCI. Kết quả điều tra PCI đưa ra không phải để xếp hạng mà để đánh giá môi trường kinh doanh cấp tỉnh và quốc gia. Bản điều tra này đồng thời cũng giúp các tỉnh biết được những yếu tố nào mà FPI chú trọng khi đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả. Điều thú vị của PCI 2010 là thứ tự các tỉnh đã có nhiều xáo trộn. Trong khi TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội là hai cửa ngõ giao thương trọng yếu nhất nước lần lượt tụt xuống ở vị trí thứ 23 và 43, còn Bình Dương – một trung tâm kinh tế đầy triển vọng sau nhiều năm ở top trên nay đã rơi xuống vị trí thứ 5. Đà Nẵng năm thứ ba tiếp tục đứng ở vị trí số 1, Lào Cai ở số 2 và Trà Vinh tiến lên số 3 đầy thuyết phục. Theo các chuyên gia, sự thay đổi này đã mang đến nhiều bài học kinh nghiệm quý báu cho các tỉnh thành nhiều năm liền giậm chân ở vị trí thấp và rất thấp bởi chưa có sự nỗ lực phấn đấu hết mình vì “màu cờ sắc áo”.

Đánh giá chung về PCI năm 2010, Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch VCCI nhìn nhận: Ban điều hành địa phương năm qua đã có sự cải thiện đáng kể môi trường đầu tư kinh doanh của mình, một số vùng đã vận hành rất tốt đội ngũ cán bộ cơ sở nòng cốt gắn kết hiệu quả với hoạt động, đáp ứng được như cầu và nguyện vọng của người dân. Đơn cử như Lào Cai, Lâm Đồng,… năng lực quản lý và điều phối kinh tế tạo được mắc xích giữa tiềm năng địa phương và các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, phong trào thi đua ở nhiều địa phương còn hạn chế, chất lượng chưa cao, cần sửa đổi tập trung vào công nghệ hiện đại hơn, đảm bảo chi phí thực hiện dự án và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Ông Lê Thành Ân – Tổng Lãnh sự Hoa Kỳ tại Việt Nam nhận xét: Kết quả cho thấy có một xu hướng xa rời cạnh tranh trong lĩnh vực chi phí, thể hiện gánh nặng cho doanh nghiệp trong vấn đề tuân thủ các quy định của nhà nước. Tham nhũng cũng là vấn đề cần nghiêm túc xem xét tại các địa phương “nhạy cảm”. Mục tiêu sẽ khó đạt hiệu quả như mong đợi nếu các dự án sau khi hoàn tất không đưa ra được tính minh bạch trong các khoản chi phí. Một điều cần lưu ý nữa là biên độ lợi nhuận của Việt Nam còn thấp do tỷ lệ giải ngân trung bình chỉ 62%, trong khi đó có đến 67% doanh nghiệp hoạt động trong ngành sản xuất có nhà đầu tư thấp.

Tiến sĩ Edmund Malesky - Trưởng nhóm nghiên cứu PCI, đại diện USAID phân tích: Dịch vụ viễn thông và bảo hiểm là hai lĩnh vực sẽ khuynh đảo thị trường Việt Nam trong những năm tới khi mà Hiệp định Thương mại Việt Mỹ có tác động quyết định đến nhà đầu tư. Sở dĩ Việt Nam là một trong những thị trường tiềm năng nhất của khu vực, thu hút mạnh mẽ các nhà đầu tư châu Âu, châu Mỹ, châu Á là bởi đất nước hình chữ S có tài nguyên thiên nhiên phong phú, đội ngũ lao động trẻ hóa trách nhiệm, chi phí lương bình quân đầu người rẻ, an toàn chính trị và môi trường pháp lý tạm được theo tiêu chuẩn quốc tế. Đó là những lợi thế cạnh tranh gây được chú ý với các tập đoàn xuyên quốc gia. Tuy nhiên, gánh nặng thời gian vẫn đang là mối bận tâm lớn của doanh nghiệp khi phải “sống chung” với các thủ tục pháp lý rườm rà và nguồn điện thiếu hụt tại địa phương gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy trình sản xuất ở các nhà máy, xí nghiệp.

Bên cạnh những cái được từ kết quả khảo sát PCI 2010 thì vẫn còn những điều trăn trở đọng lại sau cuộc họp công bố. Bà Vũ Thị Kim Hạnh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu kinh doanh và hỗ trợ doanh nghiệp, bày tỏ: Cuộc họp mới chỉ dừng lại ở việc thông báo kết quả những tỉnh thành có PCI cao chứ chưa tạo sự thân thiện, gần gũi với những địa phương thấp hạng. Nên chăng, ban tổ chức cần mở thêm diễn đàn để những tỉnh chưa đạt thứ hạng cao có cơ hội được chia sẻ về nguyên nhân dẫn đến sự thất bại. Đồng thời, Chính phủ phải cử người đại diện xuống từng địa phương để lắng nghe tâm sự và ý kiến phản hồi của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tôi cho rằng môi trường cạnh tranh công bằng vẫn đang là mong mỏi của nhiều doanh nghiệp, xin đừng để kết quả này nằm mãi trong ngăn kéo mà phải luân chuyển ra cuộc sống với những định hướng chiến lược cụ thể.  

 MINH ĐAN